Traangas en beroering in de hoofdstad

Dit weekend vonden er voor het eerst sinds maanden serieuze ongeregeldheden plaats in de hoofdstad Tunis. Een groep van 250 Salafisten probeerde het gebouw van TV-station Nessma binnen te dringen omdat deze een provocerende film had uitgezonden (Persepolis, tip!). De politie was op de hoogte en wist de gewelddadigheden te voorkomen. Wel raakte zij slaags met toegeschoten jongeren, hetgeen uitmondde in een kleine veldslag in een volksbuurt in Tunis. Omdat ik wel van wat spanning houd, ben ik ter plekke gaan kijken. Groepen jongeren hadden zich op enkele heuvels verzameld en gooiden stenen op toegesnelde agenten. Deze schoten terug met traangas en binnen enkele uren keerde de rust terug.

De berichtgeving over deze onlusten heeft ook de Europese en Nederlandse headlines bereikt, niet echt gunstig voor de beeldvorming over Tunesië, zo vlak voor de verkiezingen. Des te meer omdat het in veel kranten sinds maanden de eerste artikelen zijn over Tunesië. Erg jammer omdat, zoals ik in eerdere bijdrages al meldde, de transitieperiode eigenlijk hartstikke voorspoedig verloopt. De hier werkzame diplomaten reageerden dan ook niet geschokt op de gebeurtenissen. Sterker nog, tijdens de maandelijkse vergadering die de EU Delegatie organiseert, werd vooral benadrukt dat de politie goed ingegrepen heeft en dat de zaak (voorlopig) niet verder is geëscaleerd. Daarnaast staan de gebeurtenissen los van de verkiezingen. Want dat blijft natuurlijk de grootste vrees, dat er iets misgaat op E-day zelf. Voor het moment is er geen enkele aanwijzing dat dit het geval zal zijn.

Een reis naar het zuiden van het land

Zelf reisde ik afgelopen week voor een tweedaagse missie naar de zuidelijke steden Gafsa en Sfax. En dat was nodig ook. Als je continu in Tunis woont en werkt, besef je nauwelijks dat er ook meer is dan Tunis. De indrukken die je opdoet in de hoofdstad zijn anders dan die in het binnenland, en daarom was het bezoek zo interessant. Gafsa en Sfax zijn echte arbeiderssteden. Eerstgenoemde is traditioneel een mijnregio, m.n. fosfaat wordt er gedolven. Sfax is een havenstad waar veel zware industrie is gevestigd. De bezoeken vonden plaats in het kader van het ontmoeten van de inwoners van afgelegen regio’s. Sinds enkele maanden kan dat wel en onder het voormalig regime was het voor diplomaten min of meer onmogelijk om op eigen houtje het land in te trekken en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld te spreken. Tijdens de bezoeken spraken we met veel verschillende mensen: ondernemers, politici, vertegenwoordigers van NGO’s en studenten. Het gaat er ons dan om om te luisteren naar de mensen, vragen te beantwoorden over de EU en haar rol in Tunesië en ons vertrouwen uit te spreken in het land en de economie. De gesprekken in Gafsa gingen met name over de teloorgang van de fosfaat industrie en de milieuproblemen die de industrie veroorzaakt. In Sfax is het algemene zakenklimaat van groot belang. Ook profiteert de regio van de handel met Libië en dat was dan ook een belangrijk gespreksthema. De Europese Investerings Bank heeft meerdere projecten lopen in Sfax om de lokale economie te ontwikkelen. Zo wordt het verontreinigde kustgebied gesaneerd en wordt er een geheel nieuw industriële/commerciële boulevard aangelegd. Ook heeft de EU jarenlang geïnvesteerd in het technisch op niveau brengen van de vissersvloot van Sfax.

Bijzonder interessant was de ontmoeting met studenten van de Universiteit van Sfax. De Ambassadeur was uitgenodigd om bij te dragen aan een colloquium over de EU-Tunesië relaties. Bij aankomst werden we opgewacht door een klein groepje studenten met communistische denkbeelden. Ze hadden spandoeken meegebracht met teksten als: No to Capitalism. Erg leuk en misschien ook wel een beetje onverwacht. Een klein jaar geleden was een dergelijke actie nooit mogelijk geweest. De zaal was afgeladen met studenten, minimaal 900 hadden de moeite genomen om te luisteren naar de toespraak. Ook was er tijd voor het stellen van vragen.