Ik zit al een maand in Lissabon en ben nu al twee keer naar Brussel geweest. Maar daarover later meer. Om te beginnen, wat doet een vertegenwoordiging van de Commissie precies? Een vertegenwoordiging zit als het ware tussen de Europese Commissie en de nationale regering in. Het zorgt ervoor dat de burgers en de regering geïnformeerd worden over de dingen die in de Commissie gebeuren en informeert de Commissie weer over dingen die in het land gebeuren. Ik zit op de pers- en media-afdeling, waar ik samenwerk met de press officer. Onze taak is onder andere om persberichten uit Brussel naar Portugese journalisten te sturen. Ook gebruiken wij social media, zoals Twitter en Facebook, om mensen op de hoogte te houden van deze persberichten. Daarnaast maken wij voor de Commissie rapporten van wat er over een bepaald onderwerp in de Portugese media wordt gezegd.

Mijn dag begint altijd met een videoconferentie van de woordvoerders van de Eurocommissarissen. In deze conferentie wordt er door de woordvoerders besproken wat er die dag gaat gebeuren en welke vragen er eventueel gesteld zouden kunnen worden door journalisten bij de middagconferentie. Ook de vertegenwoordigingen kunnen vanuit hun land reageren in deze videoconferentie. Soms is dat wel grappig, omdat je dan een trainee bij een andere vertegenwoordiging in beeld ziet die je net in Brussel hebt ontmoet. Om 11 uur is dan de middagpersconferentie (vanwege het tijdsverschil om 12 uur in Brussel) waar journalisten de woordvoerders vragen kunnen stellen over onderwerpen die dan gaande zijn. Uiteraard zijn vragen over de financiële crisis vaak voorbij gekomen. Deze conferentie is te zien via het televisiekanaal van de Commissie op internet. Voor of tijdens de middagconferentie zijn de persberichten beschikbaar. Wij selecteren de berichten die interessant kunnen zijn voor Portugal en mailen de Portugese versie ervan door naar de journalisten en zetten het op Twitter. Vaak zie je dan gelijk in het middag nieuws al een paar berichten voorbij komen. De rest van de dag ben ik druk bezig met informatie verzamelen, media doorspitten en rapporten schrijven. Ook krijgen wij soms bezoek van eurocommissarissen. Olli Rehn van Economische en Monetaire Zaken is pas langs gekomen om de voortgang van Portugal te bespreken en in april wordt Viviane Reding van Justitie en Mensenrechten verwacht. Ook de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso was langs gekomen, maar helaas zat hij de hele tijd in zijn kantoor. Van wat ik heb gehoord, komt hij elke maand hier, dus misschien zie ik hem nog een keer!

Wat Brussel betreft, in de allereerste week is daar een welkomstbijeenkomst georganiseerd voor alle trainees. Ik was dus nog maar een week in Portugal en pas twee dagen aan het werk en ik kon alweer het vliegtuig naar Brussel pakken. Deze twee dagen waren bedoeld als introductie en om de trainees met elkaar kennis te laten maken. Mensen van verschillende Europese instituten hielden toespraken, zoals Marietje Schaake (D66) van het Europees Parlement. Voor de trainees buiten Brussel was er nog een administratief welkom, waar je diploma´s gecheckt werden. Daar ontmoette ik ook mijn medetrainees uit de vertegenwoordigingen. De tweede dag was gericht op je directoraat-generaal, in mijn geval Communicatie. Deze dag vond ik persoonlijk interessanter, omdat dat toch over onderwerpen en mensen ging waar je mee te maken ging hebben. Zo zijn we in de zaal geweest, waar elke dag de middagpersconferentie wordt gehouden. Ook waren er niet alleen trainees, maar ook nieuwe medewerkers in de vertegenwoordigingen. Zo heb ik na afloop bij de borrel even gesproken met Cecile Thorfinn, hoofd persvoorlichting van de vertegenwoordiging in Den Haag.

Eind maart ben ik nog een keer naar Brussel geweest, dit keer voor een bijeenkomst speciaal voor de trainees die buiten Brussel geplaatst zijn. We zijn naar het Europees Parlement geweest en kregen een toeristische rondleiding door Brussel. Omdat we elkaar nu beter kenden, was het een stuk gezellig dan vorige keer. ´s Avonds zijn we naar Place Lux geweest, waar alle trainees in Brussel op donderdag samen komen. Het leek wel een festival, zo druk was het. Ook al mis je als trainee van een vertegenwoordiging het sociale leven en het netwerken in Brussel, ben ik toch blij dat ik in Lissabon zit. Er kan bijna niets tegen zon, zee, strand, gastvrijheid, fado, bacalhau en pasteis de nata op!

Nuchtere Nederlander

Boris van der Ham vindt de EU een krachtig apparaat. Niet alleen is de veiligheid internationaal goed geregeld, ook is op grote internationale toppen de EU-delegatie altijd sterk aanwezig. Hierdoor ontstaan op lokaal niveau samenwerkingen. Juist in die samenwerkingen zit de kracht, volgens Van der Ham.

Hij spoort de nieuwe lichting in de zaal aan Europa uit te bouwen en weer belangrijk te maken. Van der Ham: “Het is heel spannend om er op dit moment in te stappen en de EU uit de kinderschoenen te halen.” Van der Ham wil de zaal op het hart drukken zich niet te laten bedwelmen door de glamour en het bedrijfsjargon. “Begrijp het systeem, maar wees de nuchtere Nederlander!”

“Waarom wil je bij de EU werken?”, vraagt Boris van der Ham aan de volle zaal. Als keynotespreker, D66 Tweede Kamerlid en oud-EU-trainee bij Lousewies van der Laan opent hij de bijeenkomst ‘Werken in de EU’. “Men draagt onberispelijke pakken, bespeelt minstens één klassiek instrument, heeft prachtig haar, heeft een bourgondisch levensstijl en praat in jabbertalk met mysterieuze woorden als ‘acknowledge’, ‘embrace’ en ‘support’.” Van der Ham klinkt cynisch, maar zet slechts de zaal op scherp.

Doorzetters

Hoe weet je nu of je geschikt bent om mee te doen aan het concours? Mooi haar en klassieke muziek spelen is, volgens Alexandra Ekkelenkamp, expert op het gebied van het EU concours en medewerker bij WerkenindeEU.nl, gelukkig geen toelatingseis. Op de website kun je zien of jouw afstudeerdrichting onder één van de deelgebieden valt. Sinds vorig jaar is het concours ook toegankelijk voor hbo-ers. “Ga de uitdaging aan!”, zegt ze enthousiast. “In Brussel zit je dáár waar het gebeurt, dichtbij het vuur. Dat gun ik iedereen.”

Het EU concours doorlopen is geen makkelijke weg. Jaarlijks zijn er zo’n 50.000 aanmeldingen uit heel Europa en er worden slechts 300 mensen op de laureatenlijst geplaatst. Toch scoren Nederlandse kandidaten erg hoog.

Assessment trainer Anna van der Horst van Meurs HRM, het bureau dat de Concours-deelnemers voorbereidt op de assessments, wil benadrukken dat het echt niet onmogelijk is om er door te komen.

Speeddaten

De 350 aanwezigen kunnen tijdens twee speeddate-rondes aanschuiven bij verschillende tafelheren en –dames: EU-ambtenaren, medewerkers van WerkenindeEU.nl, Meurs, laureaten en oud-trainees.

Aan tafel bij Stijn Ruyters, van WerkenbijdeEU.nl wil pas afgestudeerde Luuk de Klein weten hoe hij zijn kansen kan vergroten op een baan bij de EU. Volgens Stijn is het zeer handig om al een netwerk op te bouwen in Brussel door stage te lopen bij een Brusselse NGO of daar een tijdelijke klus te doen.

Paulus Geraerdts, adviseur EuropAid DG DEVCO bij de Europese Commissie, beantwoordt de vraag over hoe je moet lobbyen voor een baan binnen de EU. “Gericht mensen uit je EU-netwerk aanschrijven om de vacaturelijst te bemachtigen. Deze lijst is niet openbaar”, vertelt Geraerdts. “Zo heb ik het ook moeten doen.”

Meedoen aan de wedstrijd

De middag wordt afgesloten met een netwerkborrel, waar iedereen één-op-één kan napraten en visitekaartjes uitwisselen. Een aantal houdt het toch voor gezien. Myriam van den Berg is alleen maar meer gemotiveerd om door te gaan. “Als je in Brussel zit, doe je mee aan de wedstrijd. Daar wil ik zijn.”

De Europese Unie werft dit jaar ruim 300 beleidsmedewerkers. Heb jij niveau AD 5 (starter) of AD 7 (minimaal 6 jaar werkervaring)? En ben je gespecialiseerd in Europees openbaar bestuur, recht, boekhoudkundige controle, communicatie of externe betrekkingen? Schrijf je dan in voor onze selectieprocedure: het concours! Dit kan tot 17 april 2012.

Uitgebreidere informatie over de inhoud van de functies, de toelatingseisen voor dit concours en de inhoud van de selectierondes vind je in de aankondiging van dit concours.

Bij de EU raak je nooit uitgeleerd

Met een Europese carrière kun je jezelf breed ontwikkelen. Je werkt samen met meer dan 27 nationaliteiten en zit boven op belangrijke Europese ontwikkelingen. Je wisselt geregeld van functie en krijgt alle ruimte voor opleidingen en trainingen. Je raakt dus nooit uitgeleerd.

Wat doe je als EU-beleidsmedewerker?

Als beleidsmedewerker ondersteun en adviseer je de beslissers bij de EU op het gebied van de bovengenoemde terreinen. Je maakt strategische analyses en werkt mee aan het beleid, begrotingen, rapportages en/of controles. In de rang AD 5 start je je loopbaan als beleidsmedewerker bij de Europese instellingen op het gebied van beleidsontwikkeling, operationele uitvoering en middelenbeheer. Ben je beleidsmedewerker in rang AD 7 met minimaal 6 jaar relevante werkervaring? Dan pak je ook teamcoördinatie en toezicht op het werk op.

Wanneer kun je meedoen?

Je hebt een relevante afgeronde studie op universitair niveau (bachelor of master, diploma moet uiterlijk 31 juli 2012 behaald zijn). Voor beleidsmedewerker Europees openbaar bestuur is geen specifieke studierichting vereist. Ook als hbo-talent met een 3-jarige bachelor kun je deelnemen. Je beheerst 1 officiële taal van de EU uitstekend, en daarnaast beheers je het Duits, Engels of Frans goed.

Wat is de selectieprocedure?

Het concours neemt ongeveer 9 maanden in beslag. Als je dit succesvol doorloopt, kun je gerekruteerd worden als beleidsmedewerker. Schrijf je in voor 1 niveau (AD 5 of AD 7) en 1 vakgebied. Op basis hiervan wordt je geselecteerd voor de toelatingstoetsen met meerkeuzevragen, waarmee je geschiktheid en vaardigheden worden beoordelen. Behaal je een van de hoogste scores? Dan volgt een assessment van 1 tot 1,5 dag in Brussel. Daar worden je algemene, analytische, sociale en communicatieve vaardigheden getest. Ook doe je mee aan een groepsopdracht, verzorg je een presentatie en neem je deel aan een interview.

Hoe kun je je aanmelden?

Elektronisch inschrijven

Je kunt je elektronisch inschrijven voor het concours via EPSO, het Europese bureau voor personeelsselectie. Je doet dit via je EPSO-account. Dit is een persoonlijk online profiel waarin je onder meer je diploma’s en opleidingen, werkervaring, talenkennis en motivatie invult. Als je al eerder aan een concours hebt meegedaan, heb je al een account waarmee je je kunt aanmelden. Anders kun je er eentje aanmaken via de website van EPSO. Vergeet je aanmelding niet te valideren!

Sollicitatiedossier

In een later stadium vraagt EPSO je om ook een compleet sollicitatiedossier per post op te sturen. Dit bevat het geprinte en ondertekende sollicitatieformulier (zie je EPSO-account), samen met kopieën van een bewijs van staatsburgerschap (paspoort, identiteitskaart), diploma’s en/of certificaten, bewijzen van beroepservaring en bewijzen van talenkennis.

 Om er zeker van te zijn dat je elektronische inschrijving en je sollicitatiedossier aan alle voorwaarden voldoen, raden we je met klem aan de leidraad voor algemene vergelijkende onderzoeken zorgvuldig door te nemen.

Deadline

De deadline voor de elektronische inschrijving is 17 april 2012 om 12 uur ’s middags. Wacht niet tot het laatste moment, want je moet een grote hoeveelheid informatie aanleveren.

Tips en voorbereiding

• Begin ruim op tijd aan je inschrijving: diploma’s en getuigschriften verzamelen en een sterke motivatie schrijven kost tijd.
• Het online sollicitatieformulier invullen is ook een tijdrovende klus. Zelfs als je al eerder deelgenomen hebt: er zit geen geheugen in het EPSO-account en je zult dus veel informatie opnieuw moeten invoeren. Wacht niet tot het laatste moment.
• Wees nauwkeurig bij je elektronische inschrijving en het samenstellen van je sollicitatiedossier. Is het compleet? Voldoe je aan alle voorwaarden? Check de aankondiging en leidraad voor dit concours.
• Zorg na je inschrijving dat je de inschrijving voor de voorselectie niet mist! Check je EPSO-account minimaal 2 keer per week op nieuwe berichten. EPSO is het officiële communicatiekanaal en stuurt géén reminders.
• Na je definitieve inschrijving ontvang je (binnen 48 uur) een bericht in je EPSO-account om een testdatum en -locatie te boeken. Kies zo mogelijk voor Amsterdam. Dat is een rustigere testlocatie dan Brussel.
• Begin ruim op tijd met oefenen voor de voorselectie en het assessment. Je redeneervermogen en algemene vaardigheden kun je trainen met behulp van nuttige websites en literatuur. 
• Heb je een Facebook- of Twitter-account? Volg ‘EU Careers’ en blijf eenvoudig op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen. Wil je meer weten over voorbereidingen die in Nederland worden aangeboden? Volg dit op Facebook , Twitter en/of LinkedIn.
• Kijk op de website van EPSO voor uitgebreide informatie bij dit concours.

“Ik voel me Europeaan! En wil een bijdrage leveren voor Europees belang. Met mijn kennis en kunde, kan ik iets betekenen voor Europa.” Deze inspirerende uitspraken deden rijksambtenaren tijdens de Meet & Greet EU-concours. In het teken van het EU-concours 2012, organiseerde WerkenbijdeEU.nl op donderdag 8 maart een Meet & Greet. Het event werd geopend door Sjerp van der Vaart, bureauhoofd Europees Parlement informatiebureau in Nederland, en trok ook deze editie veel ambitieuze rijksambtenaren. Er vond een levendige discussie plaats tussen de sprekers Shui-Beam Lam, Valerie Tankink, Stijn Ruyters en het publiek. De sprekers deelden hun ervaring over carrières bij de Europese Unie, het EU-concours en het leven in Brussel.

Carrières bij de Europese Unie

Valerie Tankink is werkzaam als ‘Assistant to the Director General’ bij de Europese Commissie, DG MARE. Werken bij de Europese Commissie is volgens Valerie vergelijkbaar met het werken bij een Nederlandse ministerie. “Het gaat om het ontwikkelen van nieuw beleid, dat technische, juridische en politieke elementen omvat en het onderhandelen met lidstaten en het Europees Parlement. Het grote verschil met Nederland is de diversiteit op de werkvloer met de vele nationaliteiten en de verschillende optieken en culturen. Tevens qua opvattingen met betrekking tot het beleid”, aldus Valerie. Als assistent staat Valerie de Directeur Generaal bij in de dagelijkse leiding van de DG MARE. “Mijn werk bestaat uit het beoordelen van de inhoud van stukken, het adviseren van MARE personeel, het rapporteren van vergaderingen met de Commissaris en het adviseren van mijn DG over te nemen besluiten. Ik breng een groot deel van mijn dag door in vergaderingen of met het lezen van stukken. In deze functie heb ik geen ‘eigen’ dossiers. Ik werk meestal van 8 tot 8, soms langer. Voorheen zat ik in een beleidsfunctie waar het iets rustiger was en ik bezig was met het ontwikkelen van beleid en de onderhandelingen met lidstaten over Commissie voorstellen.” Werken bij de Europese instellingen is veelzijdig, uitdagend en internationaal. Shui-Beam Lam, Planning and Programming Assistant bij de Europese Commissie, DG Home Affairs, deelt deze ervaring. Volgens Shui-Beam is het werk niet alleen veelzijdig, uitdagend en internationaal, tevens zijn er vele mogelijkheden tot mobiliteit.

Een Europa zonder grenzen

Binnen de Europese Commissie en de andere Europese instellingen ligt een wereld aan mogelijkheden open. Dit zowel in richtingen van beleid als in management functies. “De Commissie heeft voorst delegaties in alle Europese landen en over de hele wereld waar je kunt werken. Daarnaast kun je ervoor kiezen bij één van de andere Europese instellingen te gaan werken of bij EU-agentschappen die op verscheidene plaatsen in Europa zijn gevestigd”, aldus Valerie. Ook de Nederlandse rijksambtenaar kijkt verder dan de grenzen van het Rijk. Men ziet wat het belang van de Europese Unie is en wilt op Europees niveau iets betekenen.

Het EU-concours

Wie als ambtenaar bij de Europese Commissie, het Europees Parlement, de Raad of een andere Europese instelling wil werken, zal moeten slagen voor het concours om überhaupt te mogen solliciteren. Jaarlijks organiseert EPSO, European Personnel Selection Office, het concours. Dit is de selectieprocedure om in vaste dienst te treden bij de Europese Unie. De selectieprocedure bestaat uit diverse rondes. De eerste ronde bestaat uit een Computer Based Test, waarbij het European Personnel Selection Office test op numeriek, verbaal, abstract en situationeel redeneervermogen. Indien je slaagt voor de Computer Based Test, word je uitgenodigd voor het assessment. Het assessment bestaat uit een case study, een groepsopdracht, een mondelinge presentatie en een gestructureerd interview. Dit is volgens Alexandra Ekkelenkamp, voorlichter van WerkenbijdeEU.nl, en de sprekers een zeer pittige selectieprocedure. Het treffen van een goede voorbereiding is dan ook van belang. Shui-Beam, laureaat EU-concours 2010, heeft enkele tips voor de deelnemers: “Oefenen baart kunst. Voorbereiden op de Computer Based Test zit in het oefenen om steeds sneller te worden. De juiste antwoorden vinden was bij mij niet het probleem. Bij het examen is er een tijdslimiet. Ter voorbereiding op het assessment heb ik trainingen gevolgd, verzorgd door WerkenbijdeEU.nl. Dit heeft mij goed geholpen bij het daadwerkelijke assessment.” Volgens Valerie dien je niet teveel te stressen. “Gewoon goed je best doen. Kansberekeningen hebben geen zin aangezien je niet weet hoeveel van de inschrijvingen echt serieus zijn. En hoe dan ook, de aanhouder wint, dus niet opgeven als het de eerste keer niet lukt.”

Creëer kansen, zie mogelijkheden

Als je het concours met goed gevolg hebt afgerond ben je een laureaat en word je op de zogeheten reservelijst geplaatst. Sta je op deze lijst? Dan mag je solliciteren bij de Europese instellingen. Het is van belang je proactief op te stellen en te gaan netwerken, lobbyen. “Vraag jezelf af: wat zou de Italiaan, de geboren netwerker, doen?”, aldus Alexandra. Netwerken en lobbyen verzekeren je niet van een baan, maar vergroten wel je mogelijkheden en kansen. Volgens Valerie zit de kracht in het spreken met mensen en openstaan voor mogelijkheden. “De eerste baan is enkel je entree, daarna heb je een wereld van carrière mogelijkheden. Dus niet te kieskeurig zijn.”

Life in Brussel

Je dient dus een hele procedure te doorlopen, wil je in vaste dienst treden bij de Europese Unie. Onthoudt dat er een wereld aan kansen en mogelijkheden voor je opengaat wanneer je de procedure met goed gevolg hebt afgerond. Het internationale aspect zie je terug in je werk, maar ook zeker in het leven in Brussel. Volgens Valerie is het leven in Brussel wat je er zelf van wilt maken. “Het is een heel gemêleerd geheel met de Brusselaars, Europeanen en anderen. Er is een levendig uitgaansleven, restaurants en bars, er zijn veel culturele activiteiten en voor wie het rustiger houdt, zijn er voldoende mogelijkheden qua wonen en leven rond Brussel. De cultuur is anders dan in Nederland. Mensen komen minder bij elkaar thuis maar treffen elkaar in restaurant of café. Alles is wat spontaner en het is niet gebruikelijk om weken vooruit te plannen en strikte afspraken te maken. Spontaniteit en flexibiliteit is waar het om draait.” Shui-Beam herkent tevens het internationale karakter in Brussel. “Brussel is waarschijnlijk ‘internationaler’ dan de meeste Nederlandse steden. De Europese Unie en onderwerpen gerelateerd aan het EU-beleid leven hier veel meer dan in Nederland. Brussel heeft soms wat weg van Frankrijk en dat spreekt mij aan.”

Brussel heeft sinds lang maar in toenemende mate sinds de onafhankelijkheid na 1830, altijd een beetje aan grootheidswaanzin geleden om te laten zien dat ze toch echt wel de titel hoofdstad waard is. Dit leverde bezienswaardigheden op als de triomfboog in het Jubelpark, aangelegd door Leopold II ter ere van de 50^ste verjaardag van de onafhankelijkheid en het Justitiepaleis, een ander, vroeger voorbeeld van sloopwoede daar een groot deel van de Marollenwijk in 1860 moest wijken voor de bouw hiervan. Over smaak valt niet te twisten uiteraard. Het Justitiepaleis vormde bijvoorbeeld een inspiratie voor de Nazi-architect Albert Speer, en voor veel Congolezen is de Jubelboog een belichaming van de Belgische uitbuiting van hun volk door de kosten die door Leopold II’s ‘persoonlijke eigendom’; de ‘Congo Vrijstaat’, werden gedragen. Ondanks hun soms ontsierende geschiedenis vormen voor mij al deze gebouwen een fantastische afspiegeling van de geschiedenis van niet alleen de stad maar ook van Europa. Van de gotiek van de kerken en kathedraal, langs de mix van barok, classicisme en neogotiek van de grote markt tot de Art Nouveau huizen en panden van Hankar en Horta tot de moderne kantoorkolossen van de instellingen en grote multinationals.

Het fijne aan de stad is dat door de grootte je je prima lopend door de stad kunt verplaatsen. Zo leer je de stad kennen en zie je ook nog eens de grote verscheidenheid aan verschillende bouwstijlen en maak je voor je gevoel al snel een historische wandeling die je voert van de door godsdienst gedomineerde middeleeuwen langs de huizen van de bourgeoisie uit het Belle Epoque tot de huidige bedrijfspaleizen en instellingen van de Europese Unie. Dus, schijnt de zon eindelijk een keer? Ga dan eens niet op het terras zitten of staan, maar slenter een middagje door de verschillende wijken en wordt verliefd op deze stad die je het ene moment minzaam toelacht als een chique dame en het andere toegromt als een dronken clochard, maar waar om bijna elke hoek een verrassing te vinden is.

Kort na publicatie van het concours zal op deze website meer informatie komen te staan, inclusief een verwijzing naar de informatie op de website van EPSO. Kijk dus na 15 maart hier voor meer informatie. Wil je sowieso meer weten over het concours en het werken bij de EU, bezoek dan 23 maart de Meet & Greet van WerkenbijdeEU.nl in De Doelen, Rotterdam. Kijk hier voor meer informatie en om je aan te melden. Wil je nu al meer weten over het concours in het algemeen, lees dan de informatie hierover op onze website.

Hoe bevorder je dialoog tussen verschillende maatschappelijke groepen in een land waar geen echte democratische cultuur heerst? En dan zonder dat men elkaar meteen in de haren vliegt…? Een relevante vraag in Tunesië waar men ondanks de verschillende denkwijzen toch met zijn allen werkt aan het instellen van een inclusieve en wijdverspreide democratie. Een kleine groep fanatieke Salafisten, een groot moslimelectoraat, progressieve seculiere Tunesiërs in de grote steden en aanhangers van het communisme in de industriële regio’s… een verscheidenheid die over het algemeen tot een verhit debat leidt.

Na de succesvol verlopen verkiezingen van vorig jaar, staat Tunesië voor de taak de waarden en praktijken te verspreiden die bij een democratie horen. De debatcultuur, het opzetten van constructieve dialogen tussen alle belanghebbenden en het bereiken van consensus – op lokale, regionale en nationale schaal – zijn essentieel om werkelijk tot een inclusieve effectieve democratie te komen.

EU Ambassadeur Adrianus Koetsenruijter bezocht verschillende Revolutiesteden ter gelegenheid van de start van de revolutie, exact één jaar geleden. De verschillende ontmoetingen die hij had met de bevolking waren de kans om te peilen in hoeverre men onderling een dialoog heeft opgezet over de lokale ontwikkeling. Een fotoreportage van het bezoek.

Het driedaags bezoek begon in het bergstadje Thala (zie de kaart boven). Exact één jaar geleden ging de jeugd van Thala massaal de straat op na kleine schermutselingen met de politie. De demonstraties groeiden aan tot een groot protest en eindigden in een slagveld. Op 8 januari 2011 werden acht jonge Thalois op brute wijze doodgeschoten door de M.E. Nu, een jaar na de gebeurtenissen, rouwt Thala om haar martelaren en viert zij de overwinning van de Revolutie. Overblijfsel en symbool van de revolutie is het voormalig politiebureau, dat volledig uitgebrand is en geplunderd, en dat nu gebruikt wordt als protestgebouw. Aan de andere kant van de straat houden vandaag verschillende politieke leiders toespraken vanaf het balkon van het gemeentehuis. De wanhoop bij de Thalois is groter dan ooit en men verwacht van de nieuwe regering op korte termijn verbetering van de leefomstandigheden. Op een van de spandoeken valt te lezen: jullie kijken maar zien niet, jullie horen maar luisteren niet, jullie weten maar begrijpen niet. Typisch voor het wantrouwen in de lokale en nationale politiek.

De EU Ambassadeur woonde een vergadering bij met activisten uit het maatschappelijk middenveld. Zoals bij eerdere bezoeken waren de verwachtingen hooggespannen. Hoewel de EU veel doet om de arme regio’s van Tunesië te ondersteunen, leveren dergelijke bezoeken geen tastbare resultaten op voor de gastheren: “Wij komen niet met een grote zak geld” is vaak de openingszin van de Ambassadeur. De bezoeken zijn met name bedoeld om wat publiciteit de genereren voor deze vergeten regio’s (en voor het werk van de EU) en zijn daarnaast de gelegenheid om eerstehands informatie op te doen over de benodigdheden en kansen van de regio.

De EU Delegatie vervolgde haar weg naar de begraafplaats waar enkele van de martelaren begraven liggen. Wij ontmoetten daar een 10 jaar oud jongetje dat eerlijk en vrij levendig vertelde over de wreedheden die politieagenten begaan hebben gedurende de revolutiedagen.

De tweede dag van het bezoek stond in het teken van de martelaren van de stad Regueb. Met 50 duizend inwoners de grootste stad van de regio, verloor Regueb zes jongeren bij de onlusten. Tijdens de drukbezocht en emotionele ceremonie werden gebeden opgezegd en werd het volkslied gezongen. Adrianus Koetsenruijter nam kort het woord omzijn eer te betuigen aan de marterlaren en de inwoners van Regueb. De gebeurtenissen van vorig jaar liggen nog vers in het geheugen van de mensen, bijna iedereen is direct betrokken geweest bij de onlusten en velen hebben geleden onder de repressie. Het feit dat er nog niemand verantwoordelijk is gehouden voor het excessieve geweldsgebruik en de doden is frustrerend. De martelarenfamilies zijn financieel gecompenseerd maar men wacht nog steeds op gerechtigheid.

Meest indrukwekkend van het bezoek deze week was wel de ontmoeting met de inwoners van Regueb. In een grote zaal kreeg eenieder de kans om zijn vragen en opmerking op de EU Ambassadeur af te vuren. Gewaagt, omdat de vragen vaak gevoelig liggen, er persoonlijke verwijten worden gemaakt en de emoties hoog oplopen. Het debat liep uiteindelijk uit op een spektakel waarin verschillende standpunten met hand en tand verdedigd werden. Een communistische activist verweet de Europese Unie dat zij de islamitische partij Ennahda ondersteunde en haar aan de macht had geholpen, een complot tegen het Tunesische volk. Aanhangers van de islamitische partij sprongen daarop van hun stoelen om zich te verdedigen tegen deze aantijgingen, zij hebben niets met die Europeanen te maken! Het gevolg was een verhit over-en-weer schreeuwen dat door de afwezigheid van beveiliging ook wel beangstigend was. De ruzie werd gesust en een voormalig strijder tegen Ben-Ali nam het woord. Hij verklaarde vooral blij te zijn dat de despoot het land uitgejaagd was en hij besloot zijn betoog door het podium te betreden en een foto van de voormalig president in brand te steken! Toen was de beurt aan de Salafisten. Gedurende de bijeenkomst waren er ongeveer 10 Salafisten (baard, hoedje, traditionele kleding) binnengedruppeld. Zij staan bekend om hun aversie tegen elke vorm van discussie en democratie in het algemeen, maar toch nam één van de strenggelovigen het woord. Hij verklaarde dat de Islam het enige pad is naar geluk en dat men daar niet van moest afdwalen. Hij voegde daaraan toe dat de Islam een religie van vrede is en dat een Islamitisch Tunesië daarom naar vreedzame relaties met haar buren zou streven.

Hoewel het debat verre van constructief was, waren de eerste kenmerken van een meerpartijen dialoog wel zichtbaar. Het feit dat partijen met verschillende denkwijzen publiekelijk met elkaar in debat gaan over ingewikkelde kwesties is revolutionair an sich. Tot een jaar geleden werden communisten en Salafisten opgejaagd door het regime. Nu staan ze tegenover elkaar en bezigen het vrije woord om de relaties tussen Tunesië en Europa te bespreken.
Lokale en nationale overheden spelen een belangrijke rol in het bijeenbrengen van de verschillende bevolkingsgroepen in Tunesië, om tot gedeelde inzichten te komen over de ontwikkeling van het land. De EU kan daar slechts een beperkte rol in spelen. Door de regio’s in te trekken en op open wijze met de bevolking te spreken wordt een voorbeeld gegeven hoe dialoog tot begrip en resultaat kan leiden. Verschillende internationale NGO’s, waaronder het NIMD (Netherlands Institute for Multiparty Democracy), zetten ondersteuningsprogramma’s op om te werken aan dialoog en het bevorderen van (inclusieve) democratie in Tunesië. Zij bieden onder andere trainingen aan aan jonge politieke leiders en brengen politieke partijen bijeen in workshops over het bouwen van consensus.

Voorsprong als EU-trainee

Als trainee maak je kennis met het werk van de Europese instellingen en doe je internationale werkervaring op. Meestal in Brussel, maar ook Den Haag of een andere locatie in Europa kan je standplaats zijn. Je buigt je over uiteenlopende onderwerpen, van klimaatverandering tot onderwijs en buitenlands beleid. Een EU-traineeship op je cv opent vaak deuren bij andere Europese instellingen.

Schrijf je in!

Wil je in oktober beginnen als trainee bij een van de Europese instellingen? Schrijf je dan vóór 31 januari in bij het Traineeships Office van de Europese Commissie.

Je kunt je onder andere ook als trainee inschrijven bij:

• Europees Parlement (van 15 maart tot 15 mei)
• Europese Ombudsman (tot 30 april)
• Europees Hof van Justitie (tot 1 mei)
• Europees Economisch en Sociaal Comité (tot 1 april)
• Comité van de Regio’s (tot 31 maart)
• Raad van de Europese Unie (1 juli tot 31 augustus)
• Europese Rekenkamer (hele jaar door)

Meer weten?

Lees de uitgebreidere informatie over de traineeships en de tips om je kansen te vergroten.

Wat is er veranderd in de arme regio’s?

Precies een jaar geleden, 17 december 2010, stak de 26-jarige fruithandelaar Mohamed Bouazizi zich in brand, een wanhoopsdaad als statement tegen zijn uitzichtloze situatie. De actie zette veel Tunesiërs in de binnenlandse regio’s aan tot demonstraties, uit woede en frustratie over hun eigen economische uitzichtloze situatie en de gelimiteerde vrijheden. De harde repressie van de protesten door het regime van Ben Ali leidde uiteindelijk tot een breed gedragen nationale opstand.

Feest in de stad van de revolutie

De eerste verjaardag van de start van de revolutie werd gevierd in Sidi Bouzid, de stad van Mohamed Bouazizi, waar alles begon. Aanleiding voor de EU-ambassadeur Adrianus Koetsenruijter om een privébezoek te brengen aan deze en andere binnenlandse regio’s. Met een groep van 10 journalisten in het kielzog, trokken we naar Sidi Bouzid, Sbeitla en Kasserine, drie steden waar de revolutie het hard bevochten is en waar tot op de dag van vandaag ongeregeldheden plaatsvinden. Sidi Bouzid was het decor van een muziekspektakel en er waren verschillende kleine straatevenementen georganiseerd. Daarnaast maakte de voltallige top van het nieuwe politieke landschap zijn opwachting. Vers verkozen president Moncef Marzouki deed een poging de vele duizenden toegestroomde mensen toe te spreken. Door de slechte organisatie was Marzouki echter voor niemand zichtbaar en de duwende en trekkende menigte belemmerde hem zelfs het volkslied fatsoenlijk uit te zingen.

De aanwezigheid van de politieke kopstukken werd naar goed diplomatiek gebruik aangegrepen om wat contacten te leggen. Zo sprak de ambassadeur onder andere met enkele vrouwelijke parlementsleden van Ennahda en ook legde hij contact met de toekomstige minister voor Vrouwenzaken.

Een nieuwe regering

In de afgelopen week werd na enkele weken debatteren eindelijk duidelijk wie het land in dit transitiejaar gaan besturen. Een korte kennismaking met de zogenaamde ‘Trojka’:

President: Dr. Moncef Marzouki

De uitverkiezing van Marzouki tot president van Tunesië is misschien wel de meest verrassende uitkomst van de verkiezingen. Marzouki, tot voor kort partijleider van de links-nationalistische CPR, is altijd een groot tegenstander geweest van het voormalige regime. Tot de omwenteling leefde hij in ballingschap in Parijs, waar hij werkzaam was als arts en universitair docent in de medicijnen. 

Minister-president: Hamadi Jebali

De islamitische partij Ennahda is er met de benoeming van partijprominent Jebali als minister-president in geslaagd de meeste macht naar zich toe te trekken. De MP zal grotendeels verantwoordelijk zijn voor de formatie van de regering (verwacht eind volgende week) en de besluitvorming over de gevoelige dossiers.

Parlementsvoorzitter: Mustapha Ben Jaafar

Ben Jafaar, partijleider van het progressieve Ettakatol en eveneens een oud strijder tegen het repressieve regime van Ben Ali, is verkozen tot voorzitter van de Grondwetgevende Raad. Zijn belangrijkste taken zijn de agenda vast te stellen voor de plenaire vergaderingen en de coördinatie van de parlementaire commissies die de constitutie gaan schrijven.

Uitblijvende resultaten en frustratie

De tweede dag van het bezoek zat opnieuw vol actie. Onze 1^e bestemming was Sbeitla, waar de EU delegatie een kleine conferentie had georganiseerd over microkredieten. Veel ondernemende jongeren waren op het evenement afgekomen met de hoop dat de EU een concrete invulling kon geven aan hun projecten. Dat was echter niet het geval. Uit de discussies met de jongeren bleek dat men vol initiatief zit, maar dat de middelen ontbreken en dat de frustratie over het uitblijven van begeleiding of hulp groeit. Een jaar na de revolutie zitten zij nog steeds zonder werk, ondanks de goede opleiding die vele genoten hebben. Ook de gouverneur van Kasserine was stellig in de benoeming van de zaken: er is niets veranderd en voor het moment overheerst de teleurstelling.

Moraal van de gesprekken met de microkrediet-jongeren en de gouverneur, is dat we in de binnenlanden van Tunesië  te maken hebben met een klassiek ontwikkelingsvraagstuk: er heerst hoge werkloosheid, investeringen blijven uit en er zijn geen directe oplossingen voor handen. Daarbij komt ook de voor Tunesië specifieke omstandigheden, namelijk het feit dat er vooral veel hóógopgeleide jongeren zonder baan zitten en dat de revolutie en verkiezingen hoge verwachtingen hebben geschept. Met als gevolg flink wat frustratie en sociale onrust, die door de veiligheidstroepen maar net in de hand te houden is.

Hoe kan de EU bijdragen aan het doorbreken van de visuele cirkel? Een lastige kwestie waar geen direct antwoord op is (anders had men over de gehele wereld armoede kunnen bestrijden). In Tunesië probeert de EU zoveel mogelijk de structurele oorzaken van de onderontwikkeling aan te pakken. Zo financiert de EU met 50 miljoen een nationaal plan voor duurzaam waterbeheer om de landbouw effectiever te maken. Ook wordt er bijgedragen aan het beter laten aansluiten van de competenties van de jongeren op de vraag van de arbeidsmarkt. Tenslotte wordt microfinanciering bevorderd om klein ondernemerschap te stimuleren.

Ter conclusie… één jaar na de start van de revolutie is er voor de inwoners van de armste regio’s in feite niets veranderd aan de economische en sociale positie. Sterker nog, deze is veelal verslechterd. Dé grote verandering is echter het feit dat men nu op lokaal, regionaal en nationaal niveau openlijk kan spreken over de problemen in de regio’s en dat men werkt aan oplossingen, in samenspraak met actoren uit het maatschappelijk middenveld.