Hoe bevorder je dialoog tussen verschillende maatschappelijke groepen in een land waar geen echte democratische cultuur heerst? En dan zonder dat men elkaar meteen in de haren vliegt…? Een relevante vraag in Tunesië waar men ondanks de verschillende denkwijzen toch met zijn allen werkt aan het instellen van een inclusieve en wijdverspreide democratie. Een kleine groep fanatieke Salafisten, een groot moslimelectoraat, progressieve seculiere Tunesiërs in de grote steden en aanhangers van het communisme in de industriële regio’s… een verscheidenheid die over het algemeen tot een verhit debat leidt.

Na de succesvol verlopen verkiezingen van vorig jaar, staat Tunesië voor de taak de waarden en praktijken te verspreiden die bij een democratie horen. De debatcultuur, het opzetten van constructieve dialogen tussen alle belanghebbenden en het bereiken van consensus – op lokale, regionale en nationale schaal – zijn essentieel om werkelijk tot een inclusieve effectieve democratie te komen.

EU Ambassadeur Adrianus Koetsenruijter bezocht verschillende Revolutiesteden ter gelegenheid van de start van de revolutie, exact één jaar geleden. De verschillende ontmoetingen die hij had met de bevolking waren de kans om te peilen in hoeverre men onderling een dialoog heeft opgezet over de lokale ontwikkeling. Een fotoreportage van het bezoek.

Het driedaags bezoek begon in het bergstadje Thala (zie de kaart boven). Exact één jaar geleden ging de jeugd van Thala massaal de straat op na kleine schermutselingen met de politie. De demonstraties groeiden aan tot een groot protest en eindigden in een slagveld. Op 8 januari 2011 werden acht jonge Thalois op brute wijze doodgeschoten door de M.E. Nu, een jaar na de gebeurtenissen, rouwt Thala om haar martelaren en viert zij de overwinning van de Revolutie. Overblijfsel en symbool van de revolutie is het voormalig politiebureau, dat volledig uitgebrand is en geplunderd, en dat nu gebruikt wordt als protestgebouw. Aan de andere kant van de straat houden vandaag verschillende politieke leiders toespraken vanaf het balkon van het gemeentehuis. De wanhoop bij de Thalois is groter dan ooit en men verwacht van de nieuwe regering op korte termijn verbetering van de leefomstandigheden. Op een van de spandoeken valt te lezen: jullie kijken maar zien niet, jullie horen maar luisteren niet, jullie weten maar begrijpen niet. Typisch voor het wantrouwen in de lokale en nationale politiek.

De EU Ambassadeur woonde een vergadering bij met activisten uit het maatschappelijk middenveld. Zoals bij eerdere bezoeken waren de verwachtingen hooggespannen. Hoewel de EU veel doet om de arme regio’s van Tunesië te ondersteunen, leveren dergelijke bezoeken geen tastbare resultaten op voor de gastheren: “Wij komen niet met een grote zak geld” is vaak de openingszin van de Ambassadeur. De bezoeken zijn met name bedoeld om wat publiciteit de genereren voor deze vergeten regio’s (en voor het werk van de EU) en zijn daarnaast de gelegenheid om eerstehands informatie op te doen over de benodigdheden en kansen van de regio.

De EU Delegatie vervolgde haar weg naar de begraafplaats waar enkele van de martelaren begraven liggen. Wij ontmoetten daar een 10 jaar oud jongetje dat eerlijk en vrij levendig vertelde over de wreedheden die politieagenten begaan hebben gedurende de revolutiedagen.

De tweede dag van het bezoek stond in het teken van de martelaren van de stad Regueb. Met 50 duizend inwoners de grootste stad van de regio, verloor Regueb zes jongeren bij de onlusten. Tijdens de drukbezocht en emotionele ceremonie werden gebeden opgezegd en werd het volkslied gezongen. Adrianus Koetsenruijter nam kort het woord omzijn eer te betuigen aan de marterlaren en de inwoners van Regueb. De gebeurtenissen van vorig jaar liggen nog vers in het geheugen van de mensen, bijna iedereen is direct betrokken geweest bij de onlusten en velen hebben geleden onder de repressie. Het feit dat er nog niemand verantwoordelijk is gehouden voor het excessieve geweldsgebruik en de doden is frustrerend. De martelarenfamilies zijn financieel gecompenseerd maar men wacht nog steeds op gerechtigheid.

Meest indrukwekkend van het bezoek deze week was wel de ontmoeting met de inwoners van Regueb. In een grote zaal kreeg eenieder de kans om zijn vragen en opmerking op de EU Ambassadeur af te vuren. Gewaagt, omdat de vragen vaak gevoelig liggen, er persoonlijke verwijten worden gemaakt en de emoties hoog oplopen. Het debat liep uiteindelijk uit op een spektakel waarin verschillende standpunten met hand en tand verdedigd werden. Een communistische activist verweet de Europese Unie dat zij de islamitische partij Ennahda ondersteunde en haar aan de macht had geholpen, een complot tegen het Tunesische volk. Aanhangers van de islamitische partij sprongen daarop van hun stoelen om zich te verdedigen tegen deze aantijgingen, zij hebben niets met die Europeanen te maken! Het gevolg was een verhit over-en-weer schreeuwen dat door de afwezigheid van beveiliging ook wel beangstigend was. De ruzie werd gesust en een voormalig strijder tegen Ben-Ali nam het woord. Hij verklaarde vooral blij te zijn dat de despoot het land uitgejaagd was en hij besloot zijn betoog door het podium te betreden en een foto van de voormalig president in brand te steken! Toen was de beurt aan de Salafisten. Gedurende de bijeenkomst waren er ongeveer 10 Salafisten (baard, hoedje, traditionele kleding) binnengedruppeld. Zij staan bekend om hun aversie tegen elke vorm van discussie en democratie in het algemeen, maar toch nam één van de strenggelovigen het woord. Hij verklaarde dat de Islam het enige pad is naar geluk en dat men daar niet van moest afdwalen. Hij voegde daaraan toe dat de Islam een religie van vrede is en dat een Islamitisch Tunesië daarom naar vreedzame relaties met haar buren zou streven.

Hoewel het debat verre van constructief was, waren de eerste kenmerken van een meerpartijen dialoog wel zichtbaar. Het feit dat partijen met verschillende denkwijzen publiekelijk met elkaar in debat gaan over ingewikkelde kwesties is revolutionair an sich. Tot een jaar geleden werden communisten en Salafisten opgejaagd door het regime. Nu staan ze tegenover elkaar en bezigen het vrije woord om de relaties tussen Tunesië en Europa te bespreken.
Lokale en nationale overheden spelen een belangrijke rol in het bijeenbrengen van de verschillende bevolkingsgroepen in Tunesië, om tot gedeelde inzichten te komen over de ontwikkeling van het land. De EU kan daar slechts een beperkte rol in spelen. Door de regio’s in te trekken en op open wijze met de bevolking te spreken wordt een voorbeeld gegeven hoe dialoog tot begrip en resultaat kan leiden. Verschillende internationale NGO’s, waaronder het NIMD (Netherlands Institute for Multiparty Democracy), zetten ondersteuningsprogramma’s op om te werken aan dialoog en het bevorderen van (inclusieve) democratie in Tunesië. Zij bieden onder andere trainingen aan aan jonge politieke leiders en brengen politieke partijen bijeen in workshops over het bouwen van consensus.

Voorsprong als EU-trainee

Als trainee maak je kennis met het werk van de Europese instellingen en doe je internationale werkervaring op. Meestal in Brussel, maar ook Den Haag of een andere locatie in Europa kan je standplaats zijn. Je buigt je over uiteenlopende onderwerpen, van klimaatverandering tot onderwijs en buitenlands beleid. Een EU-traineeship op je cv opent vaak deuren bij andere Europese instellingen.

Schrijf je in!

Wil je in oktober beginnen als trainee bij een van de Europese instellingen? Schrijf je dan vóór 31 januari in bij het Traineeships Office van de Europese Commissie.

Je kunt je onder andere ook als trainee inschrijven bij:

• Europees Parlement (van 15 maart tot 15 mei)
• Europese Ombudsman (tot 30 april)
• Europees Hof van Justitie (tot 1 mei)
• Europees Economisch en Sociaal Comité (tot 1 april)
• Comité van de Regio’s (tot 31 maart)
• Raad van de Europese Unie (1 juli tot 31 augustus)
• Europese Rekenkamer (hele jaar door)

Meer weten?

Lees de uitgebreidere informatie over de traineeships en de tips om je kansen te vergroten.

Wat is er veranderd in de arme regio’s?

Precies een jaar geleden, 17 december 2010, stak de 26-jarige fruithandelaar Mohamed Bouazizi zich in brand, een wanhoopsdaad als statement tegen zijn uitzichtloze situatie. De actie zette veel Tunesiërs in de binnenlandse regio’s aan tot demonstraties, uit woede en frustratie over hun eigen economische uitzichtloze situatie en de gelimiteerde vrijheden. De harde repressie van de protesten door het regime van Ben Ali leidde uiteindelijk tot een breed gedragen nationale opstand.

Feest in de stad van de revolutie

De eerste verjaardag van de start van de revolutie werd gevierd in Sidi Bouzid, de stad van Mohamed Bouazizi, waar alles begon. Aanleiding voor de EU-ambassadeur Adrianus Koetsenruijter om een privébezoek te brengen aan deze en andere binnenlandse regio’s. Met een groep van 10 journalisten in het kielzog, trokken we naar Sidi Bouzid, Sbeitla en Kasserine, drie steden waar de revolutie het hard bevochten is en waar tot op de dag van vandaag ongeregeldheden plaatsvinden. Sidi Bouzid was het decor van een muziekspektakel en er waren verschillende kleine straatevenementen georganiseerd. Daarnaast maakte de voltallige top van het nieuwe politieke landschap zijn opwachting. Vers verkozen president Moncef Marzouki deed een poging de vele duizenden toegestroomde mensen toe te spreken. Door de slechte organisatie was Marzouki echter voor niemand zichtbaar en de duwende en trekkende menigte belemmerde hem zelfs het volkslied fatsoenlijk uit te zingen.

De aanwezigheid van de politieke kopstukken werd naar goed diplomatiek gebruik aangegrepen om wat contacten te leggen. Zo sprak de ambassadeur onder andere met enkele vrouwelijke parlementsleden van Ennahda en ook legde hij contact met de toekomstige minister voor Vrouwenzaken.

Een nieuwe regering

In de afgelopen week werd na enkele weken debatteren eindelijk duidelijk wie het land in dit transitiejaar gaan besturen. Een korte kennismaking met de zogenaamde ‘Trojka’:

President: Dr. Moncef Marzouki

De uitverkiezing van Marzouki tot president van Tunesië is misschien wel de meest verrassende uitkomst van de verkiezingen. Marzouki, tot voor kort partijleider van de links-nationalistische CPR, is altijd een groot tegenstander geweest van het voormalige regime. Tot de omwenteling leefde hij in ballingschap in Parijs, waar hij werkzaam was als arts en universitair docent in de medicijnen. 

Minister-president: Hamadi Jebali

De islamitische partij Ennahda is er met de benoeming van partijprominent Jebali als minister-president in geslaagd de meeste macht naar zich toe te trekken. De MP zal grotendeels verantwoordelijk zijn voor de formatie van de regering (verwacht eind volgende week) en de besluitvorming over de gevoelige dossiers.

Parlementsvoorzitter: Mustapha Ben Jaafar

Ben Jafaar, partijleider van het progressieve Ettakatol en eveneens een oud strijder tegen het repressieve regime van Ben Ali, is verkozen tot voorzitter van de Grondwetgevende Raad. Zijn belangrijkste taken zijn de agenda vast te stellen voor de plenaire vergaderingen en de coördinatie van de parlementaire commissies die de constitutie gaan schrijven.

Uitblijvende resultaten en frustratie

De tweede dag van het bezoek zat opnieuw vol actie. Onze 1^e bestemming was Sbeitla, waar de EU delegatie een kleine conferentie had georganiseerd over microkredieten. Veel ondernemende jongeren waren op het evenement afgekomen met de hoop dat de EU een concrete invulling kon geven aan hun projecten. Dat was echter niet het geval. Uit de discussies met de jongeren bleek dat men vol initiatief zit, maar dat de middelen ontbreken en dat de frustratie over het uitblijven van begeleiding of hulp groeit. Een jaar na de revolutie zitten zij nog steeds zonder werk, ondanks de goede opleiding die vele genoten hebben. Ook de gouverneur van Kasserine was stellig in de benoeming van de zaken: er is niets veranderd en voor het moment overheerst de teleurstelling.

Moraal van de gesprekken met de microkrediet-jongeren en de gouverneur, is dat we in de binnenlanden van Tunesië  te maken hebben met een klassiek ontwikkelingsvraagstuk: er heerst hoge werkloosheid, investeringen blijven uit en er zijn geen directe oplossingen voor handen. Daarbij komt ook de voor Tunesië specifieke omstandigheden, namelijk het feit dat er vooral veel hóógopgeleide jongeren zonder baan zitten en dat de revolutie en verkiezingen hoge verwachtingen hebben geschept. Met als gevolg flink wat frustratie en sociale onrust, die door de veiligheidstroepen maar net in de hand te houden is.

Hoe kan de EU bijdragen aan het doorbreken van de visuele cirkel? Een lastige kwestie waar geen direct antwoord op is (anders had men over de gehele wereld armoede kunnen bestrijden). In Tunesië probeert de EU zoveel mogelijk de structurele oorzaken van de onderontwikkeling aan te pakken. Zo financiert de EU met 50 miljoen een nationaal plan voor duurzaam waterbeheer om de landbouw effectiever te maken. Ook wordt er bijgedragen aan het beter laten aansluiten van de competenties van de jongeren op de vraag van de arbeidsmarkt. Tenslotte wordt microfinanciering bevorderd om klein ondernemerschap te stimuleren.

Ter conclusie… één jaar na de start van de revolutie is er voor de inwoners van de armste regio’s in feite niets veranderd aan de economische en sociale positie. Sterker nog, deze is veelal verslechterd. Dé grote verandering is echter het feit dat men nu op lokaal, regionaal en nationaal niveau openlijk kan spreken over de problemen in de regio’s en dat men werkt aan oplossingen, in samenspraak met actoren uit het maatschappelijk middenveld.

• Managementfuncties (rangen AD10 en AD12)
• IT-specialisten (rangen AD5, AD7 en AD9)
• Beveiliging (rangen AD5 en AD7)
• IT-ondersteuning en -bijstand (rangen AST3 en AST5)

Kijk voor meer informatie op de website van EPSO.

Uiterste termijn voor het indienen van een onlinesollicitatie: 21 december 2011, 12 uur ‘s middags (Belgische tijd) PL

De plenaire vergaderingen worden live uitgezonden op de nationale TV-zender en tussen de zittingen door zijn er radio-interviews met de Raadsleden. Sommige Tunesische collega’s hier op de Delegatie lopen met een radio-oortje in om niets van de debatten te hoeven missen. Alle ontwikkelingen volgen ze op de voet via het internet. Er zijn Raadsleden die met regelmaat hun stemgedrag en standpunten toelichten via Twitter.

Belofte maakt schuld

Belangrijkste discussiepunt betreft de lengte van het mandaat van de Raad. Voor de verkiezingen gaven de meeste politieke partijen aan voorstander te zijn van een relatief korte termijn, niet langer dan een jaar met maximaal een half jaar verlenging. Nu alle poppetjes op hun plaats zitten zijn de coalitiepartners echter van mening veranderd. De Raad zal geen specifieke termijn worden opgelegd voor het schrijven van de Grondwet. Kiezersbedrog volgens velen!

Enkele honderden demonstranten hebben het plein voor de zetel van de Raad bezet en eisen Liberté, Travail et Dignité: vrijheid, werk en waardigheid. Een loze leus omdat de demonstranten aanvankelijk enkel samenkwamen om zich te laten horen tegen de machtspositie van verkiezingswinnaar Ennahda. De achterkamertjes politiek tussen de coalitiepartners wordt door de demonstranten nu echter met beide handen aangegrepen om hun protestacties te legitimeren. De verbroken verkiezingsbelofte is een extra stok achter de deur om de druk op de Raad te houden.

Demonstranten voor de zetel van de Raad, met aan de overzijde anti-demonstranten, voornamelijk aanhangers van de islamistische partij Ennahda

Schending van de mensenrechten

Binnen de Grondwetgevende Raad bevecht men ondertussen op voorbeeldig democratische wijze elkanders standpunten. Een prachtig staaltje democratie, hoewel nog een beetje zoekende. Is het dan alles pais en vree in Tunesië? Nee, verre van. Als toelichting haal ik graag een recent voorval aan, waaruit blijkt dat Tunesië nog een lange weg te gaan heeft. Enkele weken terug richtte een kleine groep supporters van een Marokkaanse voetbalclub vernielingen aan op het vliegveld in Tunis, op de weg terug na de verloren Champions Leaguefinale. De politie greep met harde hand in. Zonder schroom sloegen de agenten de supporters bont en blauw.

Hoewel dit excessieve geweldsgebruik een op zichzelf staande gebeurtenis is, is het wel een duidelijk teken aan de wand dat het nog immer slecht gesteld is met de bescherming van de mensenrechten en dat de Tunesische ordehandhavers niet allemaal van werkwijze zijn veranderd.

De EU helpt de Tunesiërs bij het doorvoeren van hervormingen in de binnenlandse veiligheidsdiensten. Zo vindt er aanstaand weekend een deels door de EU gefinancierde conferentie plaats waar experts van over de hele wereld ervaringen zullen delen over justitiele hervormingen. Daarnaast stelt zij mensenrechtenschendingen aan de kaak bij de Tunesische autoriteiten. Diplomatieke druk kan veel effect hebben op de snelheid waarmee veranderingen worden doorgevoerd.

Behoefte aan slagkrachtig bestuur

Ook de economie hapert. Hoewel er steeds meer geëxporteerd wordt, dalen de buitenlandse investeringen en stagneert de economische groei. Na de verkiezingen heeft men door het gehele land de stakingen en sit-in’s weer hervat. De Tunesiërs lijken een slechte Franse gewoonte over te nemen.

De hakkelende economie en noodzakelijke hervormingen om de rechtstaat en de mensenrechten te waarborgen, vereisen een legitiem en daadkrachtig landsbestuur. Het ontbreekt de democratisch verkozen leden van de Grondwetgevende Raad niet aan legitimiteit. Het feit dat de Raadsleden al drie weken debatteren over de grondregels van het eigen mandaat doet de Tunesiër echter twijfelen aan de daadkracht van de Raad. To be continued!

Verslag Meet & Greet EU-traineeship

Rond de 140 studenten, net afgestudeerden en young professionals lieten zich tijdens de Meet & Greet over het EU-traineeship, op 25 november in de Jaarbeurs in Utrecht, informeren over een traineeship bij de EU. Een buitenkans voor iedereen die een internationale loopbaan ambieert, of zich op hoog niveau wil ontwikkelen. Maar wat kun je verwachten van de verschillende traineeships? Wat is de aanmeldingsprocedure? En hoe zorg je dat je geselecteerd wordt? Tijdens een informatieve, en vooral interactieve, middag werden al deze vragen beantwoord.

De Europese economie verkeert in zwaar weer en ook Thijs Berman (Europarlementariër PvdA), die de middag opent, is onzeker over de toekomst. “Het is een ongekende situatie. Niemand weet wat er de komende maanden gaat gebeuren. Valt de Europese Unie uiteen? Klapt de Euro uit elkaar? Het is volstrekt onduidelijk.”

Toch denkt Berman dat het uiteindelijk goed zal komen. “De risico’s van het uiteenvallen zijn zo enorm en de economische belangen zo groot, ook voor een land als Nederland, dat ik vermoed dat we hier doorheen gaan komen. We kunnen alleen niet te lang wachten. Het moment van “Griekenland heeft het zelf veroorzaakt, dus moeten ze ook zelf op de blaren zitten” is nu wel voorbij,” vindt Berman. “Inmiddels zijn het derdegraadsverbrandingen en is het probleem overgeslagen naar de rest van Europa. Het is noodzaak nu een uitweg te vinden.”

Een stap vooruit

Berman vertrouwt erop dat de juiste stappen zullen worden genomen. “Stappen richting nieuwe internationale samenwerking, richting een verdieping van financieel-economische vervlechting en richting het beter letten op elkaars begrotingen. Het is belangrijk dat de Europese Commissie, onder het motto ‘nooit meer Griekenland’, wel degelijk de macht krijgt om in te grijpen.” Ook vindt Berman het belangrijk dat de verschillende lidstaten deels hun soevereiniteit loslaten. “In ruil voor gezamenlijke kracht,” stelt hij. “Dit doen lidstaten alleen als het niet anders kan. Dat maakt deze tijd juist interessant.”

Berman’s punt is duidelijk. Het is juist in tijden van crisis mogelijk om stappen vooruit te zetten en het is daarmee juist nu een interessante tijd om in Brussel aan de slag te gaan zijn. Maar hoe bemachtig je zo’n felbegeerde plek en word je één van de 600 trainees die, vanuit de verschillende lidstaten, bij de EU werkervaring op gaan doen?

Speeddaten

De 140 aanwezigen kunnen tijdens drie speeddate-rondes aanschuiven bij verschillende tafeldames en -heren: EU-ambtenaren, trainees, oud-trainees en medewerkers van WerkenbijdeEU.nl. Elke tafel heeft een thema  - Hoe kom ik binnen? Hoe verloopt een traineeship in de praktijk? Wat zijn de mogelijkheden na een traineeship? En heel concreet: hoe maak ik een goed cv? - zodat het duidelijk is waar je met welke vraag terecht kunt. Kim Roest, masterstudent International Development Studies, schuift aan bij een tafel met het bordje ‘Na het traineeship’. Ze heeft niet zozeer op het thema gelet als wel op bijbehorende tafelheren. Goossen Hoenders, oud-trainee Europese Commissie, DG ECHO en Thomas Reeve, oud-trainee Europese Commissie, DG AIDCO.  Veel van de aanwezigen zijn zich nog breed aan het oriënteren, maar Kim weet al precies wat ze wil: een traineeship bij ECHO (Humanitarian Aid departement) of AIDCO (EuropeAid Co-operation Office).

“Hoe maak ik de beste kans?” is haar vraag aan Hoenders. ‘Je motivatie moet net even anders zijn dan bij de rest. Niet een standaardmotivatie, maar een diepere motivatie. Je moet zelf goed weten waarom je het wil, dat is het belangrijkste.’

Cv-dokter

Een ronde verder schuift Kim aan bij ‘cv-dokter’ Diebrichtje Oostveen. Oostveen legt uit dat Nederlanders vaak te bescheiden over hun talenkennis zijn. “Stel, je hebt vwo Frans, maar je hebt er nooit meer wat mee gedaan, zet Frans dan toch op je cv. Het is misschien deels bluffen, maar je kan altijd nog een cursus doen als je erdoor bent.”

Volgens Oostveen doen andere Europeanen dat veel makkelijker. “Een Italiaan die bijvoorbeeld Engels op zijn cv heeft staan, spreekt dat vaak helemaal niet zo goed.”

Dat het bemachtigen van een traineeship, naast het hebben van een goed cv, op netwerken aankomt heeft Kim inmiddels goed begrepen. “Ik ga nog even met die jongens van ECHO en AIDCO praten,” zegt ze. “Misschien hebben ze nog wel contacten voor mij waar ik wat aan heb.”

Ik mag me gelukkig prijzen, mijn werk als trainee bij de Europese Commissie is bepaald niet saai! Ik maak elke dag weer bijzondere dingen mee. Ik ben aanwezig bij veel bijeenkomsten en presentaties, waardoor ik in hoog tempo nieuwe dingen leer. Ik word ondergedompeld in allerlei landbouwzaken waarvan ik een paar weken terug nog niet eerder gehoord had…

Het is grappig om te zien hoeveel afkortingen er worden gebruikt binnen de Commissie. Dus gewoon om uitleg vragen als je iets niet begrijpt, werd me al meteen als advies meegegeven. Tijdens mijn eerste ‘unit meeting’ (het wekelijkse vergadermoment van mijn afdeling) was het nog vrij lastig om te volgen waar al mijn collega’s mee bezig zijn. Maar dat verandert al snel als je met je collega’s praat over hun werk en met hen mee gaat naar bijeenkomsten. Al mijn collega’s binnen mijn ‘unit’ maken graag tijd vrij om mij kennis te laten maken met hun werk en dat maakt dat ik me goed thuis voel binnen het team.

Tijdens bijeenkomsten let ik goed op en maak ik aantekeningen, zodat ik ook na de bijeenkomst nog weet wat ik meegemaakt heb en ik ook na mijn traineeship duidelijk kan maken wat ik heb geleerd en bijgedragen.

Ik kan nu al zeggen dat ik een bijeenkomst in de Raad van de EU heb bijgewoond, een bijeenkomst in het Europees Parlement, een bijeenkomst met consumenten- en producentenorganisaties in het gebouw van de afdeling landbouw van de Commissie en conferenties, bijvoorbeeld een conferentie over de pas gesloten EU-Zuid-Korea vrijhandelsovereenkomst. Ook ben ik bij een bijeenkomst geweest waarop we toe werden gesproken door de Commissaris van Landbouw Dacian Ciolos. En om nog even door te gaan: ook werkbezoeken van buitenlandse delegaties komen voor en ik had het geluk ook hier aan te mogen meewerken/deelnemen. Zo heb ik al heel wat meegemaakt in slechts een paar weken tijd!

En dan vergeet ik nog alle bijeenkomsten buiten werktijd, zoals de bijeenkomst die werd georganiseerd voor alle Nederlandse trainees en stagiaires die dit half jaar in Brussel voor een Europese overheidsinstelling werken op de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de EU, waarbij Prins Constantijn van Oranje ons toesprak. Wat ik leuk vind is dat er ook veel sociale activiteiten worden georganiseerd buiten werktijd, door het Comité van Stagiaires. Hieronder vallen ook de taalcursussen. Je kunt een nieuwe taal leren of je kennis van een taal verbeteren door bijvoorbeeld bij een Spaanse trainee Spaanse les te volgen!

Een tip die ik je mee wil geven als je trainee of stagiair bent, en dat geldt eigenlijk voor alle traineeships en stages die er zijn, is om je pro-actief op te stellen. Je kunt er zelf voor zorgen dat je alles wat je wilt uit die periode als trainee/stagiair haalt door er actief achteraan te gaan. Wil je iets graag aanpakken tijdens je traineeship, bespreek het dan met je supervisor! Hij of zij zal je dan vertellen of het mogelijk is. Het traineeship is ook het ideale moment om nieuwe contacten te leggen en anderen te laten zien wat je in huis hebt met het oog op je carrière die erop volgt!

Tot de volgende blog!

Lisanne

 Nu de verkiezingsstorm in Tunesië is gaan liggen…

…en de rust min of meer is teruggekeerd, richt de EU Delegatie zich weer meer op structurele en opbouwende zaken. Op de politieke afdeling werkt men aan scenario’s voor het politieke landschap van de komende maanden. De afdeling die zich met ontwikkelingssamenwerking bezig houdt, heeft een aantal ambitieuze programma’s gelanceerd.

Gedurende de laatste maanden heeft de Delegatie vooral veel werk gehad aan het rapporteren naar Brussel. De Europese Commissie wil graag op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen in Tunesië, en wij leveren hen daar analyses van. Daarnaast had de Delegatie met de verkiezingsobservatiemissie en de bezoeken van verschillende EU commissarissen genoeg om handen. Nu deze taken minder aandacht opeisen is er weer tijd voor structurele zaken.

Van politiek…

Op de politieke afdeling analyseert men het toekomstige politieke landschap. Wie komen er in de regering, wat zijn de belangrijkste vraagstukken voor de te schrijven Constitutie en hoe functioneren de partijen in het Parlement? Naast dergelijke analyses bekijken we ook hoe de EU de toekomstige Grondwetgevende Raad kan ondersteunen. In Europa bestaat een lange parlementaire traditie en is er veel kennis en expertise over het bereiken van consensus in een pluralistische democratie. Nu heeft Tunesië ook een redelijk lange parlementaire geschiedenis – in 1956 werd het eerste parlement (ook een grondwetgevende raad) ingesteld. De laatste decennia heeft het parlement echter niet op normale wijze gefunctioneerd. Meer dan 90% van de zetels was in handen van de regerende partij en enige weerstand werd niet verwacht en ook niet geaccepteerd. De nieuwe leden van de Grondwetgevende Raad en ook de ondersteunende administratie zouden kunnen profiteren van de ervaringen van Europese parlementsleden. Natuurlijk is het wel zo dat een dergelijke ondersteuning alleen in gang gezet kan worden na een aanvraag van de Tunesische autoriteiten.

… naar welvaart

De EU Delegatie is er echter niet enkel voor het politieke werk. Een team EU-experts werkt gedurende het jaar aan het opzetten van programma’s ter ondersteuning van de sociaaleconomische ontwikkeling van Tunesië. Zo is recentelijk het startsein gegeven voor 3 grootschalige projecten die een bijdrage moeten leveren aan het economische herstel van Tunesië, duurzaam waterbeheer en goed bestuur (Good Governance).

De revolutie en de verkiezingen zijn namelijk slechts één kant van het nieuwe Tunesië. De andere kan is namelijk het Tunesië waar nog steeds veel moet veranderen. Jarenlang is een systeem van corruptie in de nationale economie in stand gehouden, is er veel te weinig gedaan aan het beheer van de natuurlijke hulpbronnen en zijn bepaalde bevolkingsgroepen en binnenlandse regio’s verwaarloosd. De revolutie van begin dit jaar zorgde er voor dat men nu openlijk kan spreken over deze misstanden, de verkiezingen hebben legitieme volksvertegenwoordigers opgeleverd die aan deze misstanden moeten gaan werken.  Het is nu dan ook een kwestie van aan de slag gaan. De nieuw te vormen regering moet werkgelegenheid scheppen en investeren in een duurzame ontwikkeling van het land. De EU probeert hieraan bij te dragen.

… en van heldendom naar realiteit

Naast het serieuze werk was er deze week ook tijd voor een leuke ontmoeting. Enkele weken geleden werd Mohamed Bouazizi door het Europees Parlement geëerd met de Sacharov prijs. Deze prijs wordt elk jaar toegewezen aan iemand die zich buitengewoon heeft ingezet voor de vrijheden van de mens en de mensenrechten. Mohamed is de jongen die zich vorig jaar in brand stak uit onvrede met het gebrek aan economische mogelijkheden en deze daad wordt beschouwd als de vonk die de revolutie in Tunesië in gang zette.

De Ambassadeur bracht een bezoek aan de familieleden van Mohamed: zijn moeder, zussen, broers en ooms wonen gezamenlijk in een buitenwijk van Tunis. Na een gesprek over de betekenis van de Sacharov-onderscheiding informeerde de Ambassadeur naar het dagelijkse leven van de Bouazizi’s. Typisch genoeg herken je in deze familie alle kenmerken van de huidige problematiek in Tunesië. De mannelijke familieleden hebben een baantje waarmee ze het gezin redelijk kunnen onderhouden, echte armoede kennen ze niet. Echter, de Bouazizi’s willen meer. De beide zussen willen in het buitenland studeren. De jongste wil in Frankrijk haar studies beginnen, de oudste wil een Master volgen in Canada. Het geld om deze studies te betalen ontbreekt en daarnaast zal het lastig worden om een visum te bemachtigen. De broer en oom van Mohamed zouden graag meer doen dan de weinig inspirerende banen die zij nu uitoefenen. Broer Salem heeft bij verschillende banken geprobeerd een lening te krijgen om een klein timmeratelier te openen. Omdat hij noch over eigen fondsen noch over een onderpand beschikt, is het hem niet gelukt om de bankiers te overtuigen. En daarmee zijn de Bouazizi’s ondanks hun bijzondere achtergrond toch ook typerend voor veel Tunesische families: veel ambitie maar een gebrek aan mogelijkheden. Misschien dat de democratisch verkozen regering hier verandering in kan brengen!

Ambassadeur A. Koetsenruijter te midden van de moeder en zus van Mohamed Bouazizi, wiens portret op de achtergrond hangt.

In Tunesië geen verkiezingsavond met langzaam binnendruppelende resultaten, maar een gehele week waarin dag per dag resultaten bekend worden gemaakt. Het proces van tellen (en hertellen) nam enkele dagen in beslag. Dit is ook niet zo gek. Je moet je voorstellen dat men geen ervaring heeft met het organiseren van democratische verkiezingen. Daarnaast belemmerde het grote aantal verkiesbare partijen een snelle telling. Het wachten verging de Tunesiërs niet eenvoudig, velen waren benieuwd en ongeduldig om de uiteindelijke uitslagen te weten te komen. In de loop van de week publiceerde elk verkiezingsdistrict individueel zijn uitslagen, hetgeen leidde tot een versnipperde berichtgeving. Spannend omdat op die manier langzaam maar zeker toch duidelijk werd hoe er in de verschillende regio’s gestemd is. 

Islamdemocraten veruit de grootste partij

Na drie maal uitstel van de persconferentie waarop de nationale uitslagen bekend zouden worden gemaakt, was het donderdagavond dan eindelijk zover. Zij die de berichtgeving gevolgd hadden, waren niet verrast over de uiteindelijke uitslag. De Islamitische politieke partij Ennahda, ‘Wedergeboorte’, is veruit de grootste partij van het land geworden, zij krijgen met 40% van de stemmen 90 zetels in de Assemblee Consituante, de grondwetgevende raad. De CPR, Congres Pour la République, werd op ruime afstand tweede. Ettakatol onder leiding van de charismatische Ben Jafaar kreeg iets meer dan 10% van de stemmen.

Populist grootste verrassing

Grote verassing van de verkiezingen is de partij El Aridha van de in London wonende zakenman Hamdi. Vooraf had niemand op zijn lijsten gerekend, de partij kwam in geen enkele peiling voor en ook bij de diplomatieke diensten was men niet op de hoogte van zijn populariteit. Nu blijkt dat Aridha een groot deel van de te vergeven zetels in de Grondwet heeft weten te bemachtigen. Ook veel Tunesiërs zijn stomverbaasd. Wie is deze Hamdi, wat wil hij en hoe kan het dat hij plots zoveel stemmers aan zich heeft weten te binden? Een storm is opgelaaid rond zijn persoon en de politieke partij. Aridha wordt populisme verweten. Zo zijn de belangrijkste partijpunten gericht op de directe behoeftes van de bevolking in de achtergestelde regio’s: gratis gezondheidszorg, goedkoop onderwijs en halvering van de prijzen van de belangrijkste levensmiddelen. Daarnaast zou partijleider Hamdi een dubieus verleden hebben, hij zou betrokken zijn geweest bij het voormalig regime van Ben Ali.

Bij de persconferentie van afgelopen donderdag maakte de verkiezingscommissie bekend dat Aridha niet 25 maar 19 zetels krijgt (zie figuur 1). In 5 kiesdistricten zou de campagne met buitenlands geld gefinancierd zijn, hetgeen bij wet verboden is. 

De stemming slaat om

De stemming over het succes van de verkiezingen, zie ook mijn vorige blog, is bij de middenklasse en elite in de hoofdstad Tunis minder positief dan in het begin van de week. Waar men aanvankelijk enthousiast was over het succesvolle verloop van het verkiezingsproces, daar beseft men nu dat er werk aan de winkel is. De grote winst van Ennahda, dat 40% van de zetels in de Assemblee krijgt, betekent dat deze islamitische partij de dienst zal gaan uitmaken het komende jaar. Een gegeven dat een paar dagen nodig had om door te dringen bij de achterban van de seculiere politieke partijen. De uitslag wordt geaccepteerd, men is het er over het algemeen mee eens dat dit blijkbaar de wil van het volk is. Vandaar ook dat men nu de discussie is gestart over de wijze waarop men in de Assemblee, maar ook daarbuiten, oppositie kan bieden tegen Ennahda. 

Na maanden van voorbereiding zijn de eerste verkiezingen in het nieuwe Tunesië een succes. Dit is niet enkel mijn mening, ook de nationale en internationale waarnemers verklaren dat het verkiezingsproces over het algemeen correct verlopen is. De Tunesiërs zelf lijken deze verkiezingen als vrij, pluralistisch en transparant te hebben ervaren, oftewel democratisch. Een succes dus voor Tunesië, een succes voor de zogenaamde Arabische lente. Aan de andere kant zijn de verkiezingen slechts een eerste stap geweest in de richting van een full fledged democratie. De verkozen volksvertegenwoordigers staan voor de moeilijke taak om een regering samen te stellen en een nieuwe grondwet te schrijven. Dit zullen zij moeten doen in een Tunesië dat nieuwe realiteiten tegemoet treedt: ten eerste is er de ietwat schokkende bevestiging dat de Islamdemocratie de populairste politieke stroming is in Tunesië. Ten tweede zijn er de hoge verwachtingen die geschept zijn tijdens de verkiezingscampagne, men verwacht een werkelijke (economische) verbetering van de leefsituatie. Ten slotte zal men de Westerse én Arabische partners opnieuw moeten overtuigen van de kansen die het land biedt voor investeerders, handel en internationale samenwerking.